Depo Raf Sistemleri Periyodik Kontrolü
Raf sistemi, deponun en çok yük taşıyan ama en az kontrol edilen yapısı. Forklift periyodik kontrolü yapılan bir depoda rafların hiç kontrol edilmemiş olması sık karşılaşılan bir durum — oysa iki ekipman aynı sahada ve birbirine zarar veriyorlar.
- Raf hasarları üç seviyede sınıflandırılır; kırmızı seviye rafın derhal boşaltılmasını gerektirir.
- En yaygın hasar kaynağı forklift çarpmasıdır ve ayak alt bölgesinde görülür.
- Yük etiketi olmayan raf sistemi güvenli kullanılamaz.
- Raf kontrolü, deponun forklift kontrolüyle birlikte planlanmalıdır.
Raf sistemi çökmeleri nadir ama sonuçları ağır olan olaylar. Nadir olmalarının sebebi rafların sağlam olması değil, çökmenin kademeli ilerlemesi: bir ayak hasar aldığında sistem hemen çökmüyor, taşıma kapasitesi sessizce düşüyor. Periyodik kontrolün işi bu düşüşü görünür kılmak.
Hasar sınıflandırması
Raf kontrolünde kararlar üç seviyeli bir ölçekle veriliyor. Bu ölçek sahada renklerle anılıyor ve doğrudan yapılacak işi söylüyor:
| Seviye | Durum | Yapılacak |
|---|---|---|
| Yeşil | Hasar yok ya da kabul sınırının altında | İzlemeye devam |
| Sarı | Hasar var, kapasite henüz kritik değil | Kayda al, bir sonraki kontrole kadar izle, tekrarlıyorsa değiştir |
| Kırmızı | Hasar kabul sınırının üzerinde | Rafı derhal boşalt, kullanımı durdur, hasarlı eleman değiştirilene kadar yükleme yapma |
Kırmızı seviye tespit edildiğinde rafın boşaltılması bir öneri değil, kontrolün gerektirdiği acil önlem. Raporda bu tespitin ve verilen talimatın tarihiyle birlikte yazılması gerekiyor.
Hasar nerede aranır?
- Ayak alt bölgesi (0–400 mm): forklift çarpmalarının büyük bölümü burada. Eğilme, ezilme ve taban plakası deformasyonu.
- Traversler: sarkma (yük altında kalıcı eğilme), travers kilidi eksikliği, kanca bağlantı bölgesinde deformasyon.
- Çapraz bağlantılar: kopmuş ya da sökülmüş diyagonaller — sistemin yanal dayanımını taşıyorlar.
- Taban plakası ve dübeller: gevşemiş ya da eksik dübel, zeminde çatlak.
- Düşey ve yatay şakül: rafın düşeyden sapması ölçülüyor.
Travers sarkması neden ölçülür?
Travers, yük altında bir miktar eğiliyor ve yük kalktığında eski hâline dönüyor — bu normal. Sorun, yük kalktıktan sonra da kalan eğilme: kalıcı deformasyon, traversin akma sınırını geçtiğini gösteriyor ve o travers artık tasarım kapasitesini taşımıyor.
Ölçüm yüksüz durumda yapılıyor ve travers açıklığına oranla değerlendiriliyor. Bu yüzden rapora hem ölçülen sarkma hem travers açıklığı yazılıyor; tek başına milimetre değeri bir şey ifade etmiyor.
Yük etiketi zorunlu
Raf sisteminin üzerinde, her bölüm için izin verilen azami yük ve göz başına yük değerini gösteren bir etiket bulunmalı. Etiket olmadığında deponun ne kadar yükleneceği bilinmiyor ve aşırı yükleme fark edilmiyor.
Etiket ayrıca kontrolün ölçütü: kontrolü yapan kişi gözlerdeki yükün etiketteki değerle uyumlu olup olmadığına bakıyor. Etiket yoksa bu değerlendirme yapılamıyor ve kontrol eksik kalıyor.
Forklift ile birlikte planlayın
Raf hasarlarının büyük bölümünün kaynağı forklift. İki kontrolün birlikte planlanması iki açıdan mantıklı: aynı ziyarette yapılabiliyor ve raftaki hasar deseni forklift kullanımındaki sorunu gösteriyor. Aynı koridorda tekrarlayan ayak hasarı, o koridorun dar olduğunu ya da operatör eğitiminde eksik olduğunu söylüyor.
Forklift kontrolünün kapsamı forklift periyodik kontrolü rehberinde ele alınıyor.
Hasar kaydı sürekli tutulmalı
Periyodik kontrol yılda bir yapılıyor; raf hasarı her gün oluşabiliyor. Bu yüzden periyodik kontrolün yanında günlük bir hasar bildirim düzeni gerekiyor: depo personeli gördüğü hasarı kaydediyor ve kayıt bir sonraki kontrolde değerlendiriliyor.
Bu günlük kayıt bir bakım faaliyeti; periyodik kontrol raporunun yerine geçmiyor. Ayrım bakım formu ile periyodik kontrol formu farkı rehberinde.
Kaynak İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III)
Yayımlayan Mevzuat rehberlerini kimin hazırladığını görün
Bu gereklilikleri karşılayan hazır şablonlar
Yukarıda anlatılan kayıtlar Düzlem'de kurulu gelen şablonlarla üretiliyor. Şablonlar mevzuat değiştiğinde güncelleniyor; kurumsal formatınız korunuyor.
Bu şablonların ürettiği örnek raporlara bakın ya da kendi kurumsal formatınızla görün.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş ya da teknik karar yerine geçmez. Mevzuat ve standart sürümleri değişebilir — uygulamadan önce yürürlükteki metinleri ve kuruluşunuzun akreditasyon kapsamını esas alın.