Periyodik Kontrol Saha Planlaması: Takvim ve Hazırlık
Kontrolü yapacak kişi atölyenin kapısına geliyor: giyotin makas bakımda, forkliftin anahtarı vardiya şefinde, pres hattındaki etiket silinmiş. Bu sahnelerin çoğu sahada çözülmüyor, ofiste önlenebiliyor. Önlemenin yolu da takvimi doğru kurmak ve gün gelmeden hazırlığı sormak.
- Takvimin tek mevzuat dayanağı periyottur: tablodaki süreler azami aralıktır.
- Tarihi gelen ekipmanlar son güne bırakılmadan bir pencere içinde toplanıp müşteri, yetkinlik ve standarda göre gruplanabilir.
- Sözleşme ve EKİPNET kaydı yönetmelikten gelen hazırlıktır; erişim, kimlik ve vardiya soruları pratik öneridir.
- Hazır olmayan sahada gecikme, kontrol süresi geçmeden yeni tarihe bağlanmalıdır.
Bu yazı yalnızca kontrol gününden önceki işi ele alıyor. Yönetmelikten gelen iki şey var: periyot (azami aralık) ile kontrolün yetkili kişice yapılması ve sözleşme/EKİPNET koşulları. Rotalama, saha sırası ve hazırlık soruları mesleki uygulamadan geliyor; o paragraflar Pratik öneri, mevzuat hükmü değil diye işaretli. Rapor alanları, imza ve saklama ilgili yazılarda.
Takvimi periyot tablosuna göre kurmak
Periyot tablosundaki süreler azami aralık: daha sık kontrol her zaman mümkün, daha seyrek kontrol ancak standart izin veriyorsa. Çoğu satırda aralık 1 yıl; elektrik, yangın gibi tesisatlarda "standartlarda süre yoksa 1 yıl", yani standart süre veriyorsa o geçerli. Yapı iskelesinde aralık 6 ay. LPG tanklarında aralığı işverenin yazılı planı belirliyor. İmalatçı talimatı, standart ya da risk değerlendirmesi daha kısa süre gerektiriyorsa kısa olan uygulanıyor.
Eski planlar tuzak olabilir: katodik koruma tesisatının aralığı 23.12.2025 değişikliğiyle altı aydan bir yıla çıktı, altı ay yazan bir kayıt güncelliğini yitirmiş olabilir.
Pratik öneri, mevzuat hükmü değil: envanterde her ekipmanın yanına son kontrol tarihini ve tablodaki süreyi yazın, son tarihi bunlardan hesaplayın. Sürenin kontrol tarihinden mi rapor tarihinden mi başladığını sitedeki kaynaklar belirtmiyor; hangisini esas aldığınızı yazılı tutun, yönetmeliğin kendi metninden de doğrulayın.
Tarihi gelenleri öne çekmek
Süresi geçmiş kontrol, hiç yapılmamış kontrolle aynı sonucu doğuruyor: ekipman mevzuata aykırı kullanılmış sayılıyor. Bu yüzden son günü hedef değil sınır olarak okumak gerekiyor.
Pratik öneri, mevzuat hükmü değil: son tarihten geriye doğru bir pencere açın; bu ay ve komşu aylarda dolacak ekipmanları aynı listeye alın. Pencerenin genişliği sizin kararınız. Erken yapılan tek bir kontrolün sonraki tarihi nasıl etkilediğine dair kaynaklarda bir hüküm yok; bunu önceden netleştirin. Pencerede önce kısa döngülüler (iskele gibi) ve müşterisi erişim konusunda yavaş olanlar gelsin.
Gruplamak
Pratik öneri, mevzuat hükmü değil: listeyi önce müşteri ve adrese, sonra ekipman türüne göre bölün. Yetki ekipmanın branşına bağlı olduğu için kimin hangi ekipmanı kontrol edebileceği gruplamanın ikinci ölçütü olmalı. Aynı standardı paylaşan ekipmanlar bir arada daha kolay hazırlanır; örneğin freze, işleme merkezi ve transfer tezgâhı aynı standarda bağlı. Kaldırma ekipmanlarında test yükü gerektiği için yük ve yardımcı ekip ayrıca hazırlanır; test yükü rehberi ayrıntıyı veriyor.
Sahaya çıkmadan önce sorulacaklar
- İşveren ile arada sistemdeki örneğe uygun, karşılıklı onaylı sözleşme var mı? Sözleşmenin kontrolden önce düzenlenmesi bekleniyor. Yönetmelik kaynaklı.
- Kontrolü yapacak kişi EKİPNET'e kayıtlı mı? Yönetmelik kaynaklı; ayrıntı EKİPNET yazısında.
- Ekipmanın kimliği belli mi? Marka ve model kimlik sayılmıyor. Pratik öneri.
- Ekipmana o gün erişilebilecek mi, çalışır durumda mı, yanında refakatçi olacak mı? Pratik öneri.
- Aynı gün bakım servisi çağrılmış mı? Pratik öneri; servis formu kontrolün yerine geçmiyor, ayrımı bakım formu yazısı anlatıyor.
Saha hazır değilse
Erişim yoksa. Pratik öneri, mevzuat hükmü değil: nedenini, kimin bildirdiğini ve yeni tarihi yazılı kaydedin. Yeni tarihi ekipmanın periyodu dolmadan seçin; geçmiş kontrol yapılmamış sayılıyor.
Ekipman çalışmıyorsa. Arızalı ya da bakımdaki ekipmanın kontrolünün yapılıp yapılamayacağına ve raporda nasıl yazılacağına dair hüküm kaynaklarımızda yok; yönetmelik metnine bakın. Pratik öneri olarak, bakım bitene kadar bekleyip aynı turdaki diğer ekipmanları ayrı kapatmak ve çalışmayanı yeni bir tarihle listeye geri koymak mümkündür.
Etiket ya da kimlik eksikse. Etiket tek başına rapor sayılmaz; kimlik ise rapora girmek zorunda. Seri numarası yoksa işletme numarası verilir; numara yere değil ekipmana bağlanmalı. Pratik öneri, mevzuat hükmü değil: numaralamayı kontrol turunda, ekipmanın başındayken yapmak ayrı bir envanter çalışmasından hafif; yanınıza numara listesi ve etiket götürün. Kimlik kaydının ayrıntısı kimlik rehberinde.
Kontrol tamamlanınca raporun içeriği için asgari bilgiler, imza için imza rehberi, raporu alan taraf için teslim alma yazısı geçerli.
Kaynak İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III)
Yayımlayan Bu rehberleri hazırlayan ekibi tanıyın
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş ya da teknik karar yerine geçmez. Mevzuat ve standart sürümleri değişebilir — uygulamadan önce yürürlükteki metinleri ve kuruluşunuzun akreditasyon kapsamını esas alın.
