Basınçlı Kaplar ve Tanklar

Basınçlı Kap kontrollerinde sık sorulanlar

• Basınçlı kapta hidrostatik test her kontrolde yapılır mı?

  Hayır. Basınçlı kaplarda iç muayene, dış muayene ve mukavemet (hidrostatik) testinin periyotları birbirinden farklı olabilir; hangisinin hangi aralıkla yapılacağını kabın tabi olduğu standart belirler. Bu yüzden "kap yılda bir kontrol edilir" ifadesi eksiktir — raporda hangi muayenenin yapıldığı ayrıca yazılmalıdır.

• Hidrostatik test neden hava ile yapılmaz?

  Sıvı sıkışmaz; kap test sırasında yırtılırsa açığa çıkan enerji sınırlı kalır. Basınçlı hava ise sıkışmış hâlde ciddi enerji depolar ve aynı arıza patlamaya dönüşür. Bu yüzden mukavemet testi kural olarak su ile yapılır; pnömatik test ancak standardın açıkça izin verdiği hâllerde ve ek güvenlik önlemiyle uygulanır.

• Emniyet ventili rapora nasıl geçer?

  Ventilin ayar basıncı, mühür bütünlüğü ve açma denemesi kaydedilir. Ayar basıncı kabın izin verilen en yüksek çalışma basıncının üzerinde olamaz. Mührü kopmuş ya da sonradan ayarlanmış bir ventil, kap sağlam olsa bile kabın koruma düzenini geçersiz kılar; bulgunun raporda ayrı madde olarak görünmesi beklenir.

• Basınçlı kap kaç yılda bir kontrol edilir?

  Basınçlı kaplarda tek bir süre yok; ayrıca kontrolün TÜRÜ de süreyi değiştiriyor. İç muayene, dış muayene ve basınç testi farklı aralıklarla yapılabiliyor — bir kap yıl içinde dış muayeneden geçip iç muayenesini daha uzun bir aralıkta görebilir. Aralıklar yönetmelik ekinden, imalatçı kılavuzundan ve kabın hizmet koşullarından belirleniyor; korozif akışkan taşıyan ya da çevrimli çalışan kaplarda süre kısalıyor.

• Basınçlı kapta bakım formu periyodik kontrol raporu yerine geçer mi?

  Geçmez. Bakım formu yapılan işlemi kaydeder; periyodik kontrol raporu ise kabın basınç altında güvenle çalışabileceğine dair yetkili kişinin kararını taşır. İkisi farklı sorulara cevap verir ve farklı kişilerce imzalanır. Uygulamada en sık karışan nokta budur: kompresörün yıllık servisini yaptıran işletme, hava tankının periyodik kontrolünün de yapıldığını sanır. Servis formunda tank cidarının kalınlık ölçümü ve emniyet ventilinin ayar denemesi yoksa o kontrol yapılmamıştır.

• Şablonu kendi rapor formatımıza göre değiştirebilir miyiz?

  Evet. Bakanlıkça yayımlanan zorunlu formatlar şeklen sabit kalır; diğer şablonlarda kontrol maddesi ekleyebilir, kuruluşunuza uymayan maddeyi o rapora özel gizleyebilirsiniz. Kurumsal başlığınız, logonuz ve terminolojiniz korunur.